1. Bản chất kỹ thuật: Hợp chất Vernoamyosit E nguồn gốc từ thiên nhiên có hoạt tính sinh học ức chế enzym α-amylaza và enzym α-glucosidaza, rất hữu ích trong việc tạo ra các dược phẩm phòng chữa bệnh đái tháo đường. Sáng chế cũng đề cấp tới phương pháp chiết xuất hợp chất trên từ cây lá đắng, một loại thảo dược sẵn có tại Việt Nam.

2. Ứng dụng trong thực tế: Sản xuất dược phẩm phòng chữa bệnh đái tháo đường

Trong xu thế đi tìm các hoạt chất từ cây cỏ tự nhiên có khả năng hỗ trợ điều trị căn bệnh đái tháo đường, PGS.TS Phạm Việt Cường - Viện nghiên cứu khoa học miền Trung, và cộng sự đã cất công tìm hiểu về cây lá đắng (Vernonia Amygdaline), một loại cây họ Cúc có nguồn gốc từ châu Phi và di thực tới Đông Nam Á. Trên đường di thực của mình, cây lá đắng vẫn được dân gian sử dụng để chữa nhiều thứ bệnh, từ giảm tiểu đường, mỡ máu, tăng cường chức năng gan, hạ huyết áp, kháng viêm...

Bằng hoạt động tách chiết thường quy, nhóm nghiên cứu đã thu nhận được 6 hợp chất, thuộc lớp chất C29-steroid. Tất cả đều được đưa đi thử nghiệm lên tế bào ung thư gan, vú cũng như quá trình kiểm soát lượng đường trong cơ thể. Kết quả đáng ghi nhận nhất là hợp chất vernomyosit E với những thử nghiệm cho thấy, có hoạt tính ức chế với 2 enzym α-amylase và α- glucosidase so với chất chuẩn đổi chứng acarboza. Ba chất sạch phân lập được từ hợp chất vernomyosit E gồm VA5, VA7, VA10 đã được thử nghiệm hoạt tính ức chế enzyme α-amylase và enzyme α-glucosidase. Trong đó, hợp chất VA7 thể hiện hoạt tính ức chế enzyme α-glucosidase mạnh hơn cả chất chuẩn đối chứng acarbose, đồng thời cũng có hoạt tính ức chế α-amylase tương đối rõ rệt. Hợp chất VA5 và VA10 có hoạt động ức chế enzyme α-amylase trung bình với giá trị IC50 được xác định lần lượt là 83,17 µg/mL và 87,09 µg/mL.

Điều quan trọng nữa là các thử nghiệm cho thấy hợp chất vernomyosit E không gây độc cho cơ thể, đặc biệt là ảnh hưởng tới hoạt động chức năng gan. Vì thế, phù hợp với bệnh nhân sử dụng lâu dài. Trong khi đó, một số loại thuốc đang được người mắc bệnh đái tháo đường sử dụng hiện nay đều ít nhiều gây độc nên họ thường phải sử dụng thêm các sản phẩm hỗ trợ tăng cường chức năng gan.

 Về tiềm năng đưa vào thực tế sản xuất, cần thêm một giai đoạn nghiên cứu nữa liên quan đến việc tổng hợp cũng như sản xuất thử nghiệm. Nguyên nhân là bởi nếu tách chiết hoạt chất vernomyosit E dạng tinh khiết sẽ rất đắt đỏ và không cần thiết. Vì thế, nhóm nghiên cứu đang tiến hành việc loại bỏ các hoạt chất độc tố (nếu có) trước khi tiến hành tổng hợp thành sản phẩm.

Cây lá đắng